Wie is afgekeurd en een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangt, krijgt vroeg of laat te maken met financiële vragen. Eén daarvan komt bijna altijd terug: mag ik bijverdienen als ik ben afgekeurd? Voor veel mensen voelt dit als een spanningsveld. Je bent immers afgekeurd omdat werken niet of nauwelijks mogelijk is, maar tegelijkertijd zijn de vaste lasten hoog en is de wens om financieel wat meer ruimte te hebben heel begrijpelijk. De zoekterm bijverdienen maar afgekeurd laat zien dat duizenden mensen met precies deze onzekerheid rondlopen.
In Nederland is bijverdienen terwijl je bent afgekeurd in veel gevallen toegestaan. Het is alleen geen simpele kwestie van een vast bedrag per maand. De regels zijn afhankelijk van je type uitkering, je vastgestelde arbeidsvermogen en de manier waarop je inkomsten verdient. Juist omdat dit ingewikkeld kan voelen, is goede informatie essentieel.
Wanneer je bent afgekeurd, ontvang je meestal een WIA-uitkering of een Wajong-uitkering. Deze regelingen zijn bedoeld voor mensen die door ziekte of een beperking niet (volledig) kunnen werken. Afgekeurd zijn betekent echter niet automatisch dat je helemaal niets meer mag doen. In veel gevallen kijkt het UWV juist naar wat je nog wél kunt, binnen jouw mogelijkheden en grenzen.
Bij een WIA-uitkering wordt er gekeken naar hoeveel je nog kunt verdienen ten opzichte van je oude loon. Als je gaat bijverdienen, wordt dat inkomen verrekend met je uitkering. Dat betekent dat je uitkering lager wordt naarmate je meer verdient, maar het betekent niet per definitie dat je er financieel op achteruitgaat. In de praktijk houden veel mensen juist meer over doordat loon en uitkering samenkomen. Het systeem is zo ingericht dat werken moet lonen, zolang het binnen je vastgestelde belastbaarheid blijft.
Voor mensen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn verklaard, ligt dit gevoeliger. Ook in die situatie is bijverdienen niet verboden, maar het UWV kijkt strenger naar de aard en omvang van het werk. Structureel en langdurig bijverdienen kan aanleiding zijn voor een herbeoordeling. Het uitgangspunt blijft dat de afkeuring gebaseerd is op medische beperkingen. Wie structureel veel werkt, kan de indruk wekken dat die beperkingen minder zwaar zijn dan eerder vastgesteld.
Bij een Wajong-uitkering werkt bijverdienen weer net anders. Hier wordt inkomen bijna altijd gedeeltelijk gekort op de uitkering. Dat betekent dat je van elke verdiende euro een deel mag houden, terwijl een ander deel wordt verrekend. Het exacte percentage verschilt per situatie en per Wajong-regeling, maar het principe blijft hetzelfde: werken mag en wordt gestimuleerd, zolang je eerlijk bent over je inkomsten.
Wat bij bijverdienen maar afgekeurd vaak onderschat wordt, is het belang van transparantie. Alle inkomsten moeten worden doorgegeven aan het UWV, ongeacht of het gaat om een vaste baan, tijdelijk werk, freelance opdrachten of kleine klusjes. Ook inkomsten als zelfstandige tellen mee. Problemen ontstaan meestal niet doordat mensen bijverdienen, maar doordat inkomsten niet of te laat worden gemeld. Dat kan leiden tot terugvorderingen en onnodige stress.
Naast de financiële kant speelt er vaak ook een mentale kant mee. Veel mensen die afgekeurd zijn, willen niet alleen bijverdienen voor het geld, maar ook om zich nuttig te voelen, structuur te hebben en weer mee te doen in de maatschappij. Dat is een begrijpelijke en gezonde behoefte. Tegelijkertijd is het belangrijk om realistisch te blijven over je energie en belastbaarheid. Over je grenzen heen gaan kan op de lange termijn juist zorgen voor terugval en extra problemen.
De angst om iets verkeerd te doen houdt veel mensen tegen. Ze durven geen stappen te zetten uit angst dat ze hun uitkering kwijtraken. Die angst is begrijpelijk, maar vaak groter dan nodig. Het Nederlandse systeem is niet bedoeld om mensen te straffen die binnen hun mogelijkheden werken. Het is bedoeld om een balans te vinden tussen ondersteuning en eigen inkomen. Wie zich goed laat informeren en alles netjes doorgeeft, loopt meestal weinig risico.
Bij plannen om bij te verdienen is het verstandig om vooraf inzicht te krijgen in de gevolgen voor je uitkering. Het UWV biedt hulpmiddelen om te berekenen wat werken betekent voor je totale inkomen. Dat geeft duidelijkheid en voorkomt verrassingen achteraf. Zo weet je waar je aan toe bent en kun je bewuste keuzes maken.
De zoekopdracht bijverdienen maar afgekeurd laat zien dat veel mensen zich in een kwetsbare positie bevinden. Ze willen vooruit, maar zijn bang om fouten te maken. Het is belangrijk om te onthouden dat afgekeurd zijn niet betekent dat je geen waarde meer hebt op de arbeidsmarkt. Het betekent dat je binnen aangepaste kaders moet bewegen.
Bijverdienen kan een stap zijn richting meer zelfstandigheid, meer zelfvertrouwen en soms zelfs richting passend werk op lange termijn. Maar het hoeft geen einddoel te zijn. Het mag ook gewoon een manier zijn om wat extra financiële ruimte te creëren, zonder grote ambities of druk.
Uiteindelijk draait het bij bijverdienen terwijl je bent afgekeurd om balans. Balans tussen inkomen en gezondheid, tussen willen en kunnen, tussen zekerheid en vrijheid. Door je goed te laten informeren, eerlijk te blijven naar instanties én naar jezelf, is er vaak meer mogelijk dan je vooraf denkt.
