Geen verassing. Dit gebeurt overal al, je CV iets aandikken doet echt bijna iederaan. Polictics is one big joke en ook daar wordt er gelogen en fraude gepleegd.
MAAR liegen over een master opleiding? Of je die wel of niet hebt? Dat is wel iets anders dan een jaar werkervaring ergens aanvast plakken.
In de politiek zijn er met enige regelmaat discussies over politici die hun opleiding of cv rooskleuriger hebben voorgesteld dan feitelijk klopt. Dat raakt direct aan vertrouwen en integriteit. Twee recente Nederlandse namen die in dit verband genoemd zijn, zijn Nathalie van Berkel en Dilan Yeşilgöz.
Bij Nathalie van Berkel ontstond ophef toen bleek dat op haar cv en in online profielen opleidingen stonden vermeld op een manier die de indruk wekte dat zij universitaire studies had afgerond, terwijl zij die niet had voltooid. Nadat journalisten hierover vragen stelden, werden formuleringen aangepast. De kwestie leidde tot stevige kritiek, omdat zij in beeld was voor een bestuurlijke functie waarbij betrouwbaarheid zwaar weegt. Uiteindelijk trok zij zich terug. In de berichtgeving werd dit omschreven als het aandikken of onjuist weergeven van opleidingsgegevens, wat politieke consequenties had.
Rond Dilan Yeşilgöz is discussie geweest over hoe haar studieachtergrond in verschillende biografieën en publicaties is weergegeven. Er waren tegenstrijdige vermeldingen over haar opleiding en het al dan niet afronden daarvan. Dat leidde tot vragen en publieke discussie. Tegelijkertijd is er geen breed gedragen, definitieve vaststelling dat zij expliciet heeft gelogen; het debat ging vooral over onduidelijkheid en hoe informatie werd gepresenteerd.
Dit soort kwesties ligt gevoelig omdat politici geacht worden transparant en eerlijk te zijn over hun achtergrond. Wanneer blijkt dat diploma’s niet zijn behaald of dat formuleringen misleidend kunnen worden geïnterpreteerd, kan dat het vertrouwen van kiezers schaden. In meerdere landen zijn politici om vergelijkbare redenen afgetreden of onder druk komen te staan.
Wordt er niet stiekem in elk vakgebied wel wat aangedikt op een CV?
Het eerlijke antwoord is: ja, het komt in vrijwel elk vakgebied voor dat mensen hun cv “aandikken” — maar er zit een groot verschil tussen slim presenteren en bewust misleiden.
1. Waarom gebeurt het?
Er zijn een paar structurele redenen:
Concurrentie.
Sollicitaties zijn vaak competitief. Mensen proberen zich zo sterk mogelijk te positioneren.
Interpretatieruimte.
Veel cv-termen zijn vaag: “betrokken bij”, “verantwoordelijk voor”, “mede ontwikkeld”, “projectleider”. Die woorden kunnen iets kleins of iets groots betekenen.
Zelfpromotie als norm.
In veel sectoren (zeker in corporate omgevingen) wordt verwacht dat je jezelf profileert. Wat de één “opscheppen” noemt, ziet de ander als “professioneel profileren”.
Subjectieve waardering.
Wat is “vloeiend Engels”? Wat is “gevorderde kennis van Excel”? Dat verschilt per persoon.
2. Wat is normaal — en wat niet?
Er is een spectrum:
A. Acceptabele presentatie
- Resultaten concreter formuleren dan in je functietitel stond
- Je rol positief framen
- Relevante onderdelen uitlichten en minder relevante weglaten
Dit is geen liegen, maar selectief en strategisch formuleren.
B. Grijze zone
- Een functie groter laten klinken dan hij was
- “Projectleider” zeggen terwijl je coördinerende taken had
- Een studie vermelden zonder duidelijk te maken dat die niet is afgerond
Hier ontstaat het risico op misleiding.
C. Duidelijk onjuist
- Diploma’s claimen die niet zijn behaald
- Functies verzinnen
- Werkervaring verlengen
- Certificaten of titels gebruiken zonder recht
Dat is gewoon fraude en kan ontslag of reputatieschade opleveren.
3. Gebeurt het echt overal?
Onderzoek laat zien dat cv-onnauwkeurigheden in veel landen regelmatig voorkomen. Niet massaal in de zin dat “iedereen liegt”, maar wel vaak genoeg dat HR-afdelingen standaard controles uitvoeren.
In sommige sectoren is het risico groter:
- Politiek (vanwege publieke controle)
- Topmanagement (hoge status, hoge druk)
- Internationale functies (lastiger te verifiëren)
Maar ook in het mkb of in technische beroepen komt het voor.
4. Waarom is het riskant?
Tegenwoordig worden diploma’s, LinkedIn-profielen en referenties steeds vaker gecontroleerd. Daarnaast is reputatie kwetsbaar: één onthulling kan jaren carrière beschadigen.
In de politiek of publieke functies wordt dit extra zwaar aangerekend, omdat integriteit daar kernwaarde is. In het bedrijfsleven kan het leiden tot ontslag op staande voet als blijkt dat iemand bewust onjuiste informatie heeft verstrekt.
Is het “stiekem overal zo”?
Waarschijnlijk wordt in veel cv’s geoptimaliseerd. Maar bewust liegen is nog steeds een minderheidsgedrag — vooral omdat de risico’s groot zijn.
Er is ook een psychologisch effect: mensen vergelijken hun ruwe werkelijkheid met de gepolijste versie van anderen. Daardoor lijkt het alsof “iedereen overdrijft”, terwijl veel mensen gewoon strategisch formuleren.
