Trap jij nog in die Joshua Kaats en andere betaalde cursussen? Dat is toch zo achterhaald? Mensen die doen alsof ze zo rijk zijn, terwijl ze eigenlijk oplichters zijn. Denk aan Joshua Kaats en die Samuel Onuha, die eigenlijk gewoon in de drugs zit en daardoor zo rijk is
In de afgelopen jaren is er een explosie geweest aan masterclasses, cursussen en coachingstrajecten. Waar je vroeger misschien een studieboek kocht of een workshop volgde, lijkt vandaag iedereen die een halve vaardigheid beheerst zichzelf te presenteren als expert met een eigen cursus. En dat voor stevige prijzen. Maar steeds vaker groeit het besef: betaalde cursussen zijn niet altijd hun geld waard. Sterker nog, veel kennis is gratis – en vaak beter – online te vinden. Hoe komt het dat betaalde cursussen terrein verliezen, en waarom kun je je tijd soms beter investeren in het zelf opzoeken van informatie?
Om te beginnen speelt marketing een enorme rol in de populariteit van betaalde cursussen. De meeste programma’s verkopen niet zozeer inhoud, maar een belofte: succes, vrijheid, geld, creativiteit, zelfvertrouwen. De promotie draait vaak om de persoonlijke “transformatie” die je zult doormaken, niet om wat er daadwerkelijk wordt onderwezen. Kopers worden verleid door pakkende reclames, gelikte video’s en succesverhalen die meestal niet representatief zijn. Wanneer je vervolgens de cursus start, blijkt de inhoud vaak oppervlakkig en grotendeels overeen te komen met wat in elk willekeurig gratis YouTube-filmpje te vinden is. Je betaalt dan niet voor waarde, maar voor verpakking.
Daarnaast is de drempel voor het creëren van een cursus extreem laag geworden. Iedereen met een camera, een internetverbinding en een socialmedia-account kan er één maken. Dat betekent dat er weliswaar meer keuze is, maar ook meer ruis. Veel van deze cursussen worden gemaakt door mensen die zelf nog zoekende zijn, maar toch lesgeven. Ze vertellen wat ze ooit ergens gelezen hebben, zonder diepgaande ervaring of wetenschappelijke onderbouwing. Als cursisten uiteindelijk beseffen dat zij eigenlijk betalen voor een samenvatting van vrij toegankelijke kennis, verdwijnt het vertrouwen snel.
Het internet heeft bovendien een revolutie teweeggebracht in de beschikbaarheid van informatie. Platforms zoals YouTube, podcasts, open-source communities, blogs en zelfs gratis online colleges van universiteiten geven een enorme hoeveelheid hoogwaardige kennis weg. Vaak gratis, zonder registratie, zonder marketingpraatjes. De kwaliteit van deze bronnen is vaak hoger dan die van dure cursussen – simpelweg omdat veel experts hun kennis openlijk delen om een reputatie op te bouwen of omdat delen onderdeel is van hun missie.
Een ander argument tegen veel betaalde cursussen is dat ze weinig ruimte bieden voor maatwerk. Ze presenteren zich vaak als dé oplossing, een stappenplan dat voor iedereen werkt. Maar leren is persoonlijk. Wat voor de één werkt, werkt niet automatisch voor de ander. Gratis bronnen bieden veel meer flexibiliteit: je kunt zelf beslissen welke video, gids of uitleg het beste aansluit bij jouw niveau, tempo en vraag. Door actief te zoeken, leer je bovendien kritisch denken, filteren en vergelijken – allemaal vaardigheden die je mist wanneer je passief een cursus volgt.
Betekent dit dan dat alle betaalde cursussen nutteloos zijn? Nee, er zijn zeker uitzonderingen. Sommige cursussen bieden diepgaande expertise, persoonlijke begeleiding, feedback of een curriculum dat je nergens anders vindt. Maar dit zijn vaak programma’s van erkende vakmensen of instellingen, niet van influencers of zelfbenoemde coaches. De kunst is onderscheid maken, en dat wordt moeilijker naarmate de markt voller en commerciëler wordt.
Voor de meeste mensen loont het echter om eerst gratis kennis te verkennen. Je ontdekt wat je daadwerkelijk wilt leren, je bouwt een sterke basis op en je leert welke experts betrouwbaar zijn. Mocht je dan nog behoefte hebben aan verdieping, dan kun je bewust kiezen voor een cursus die écht waarde toevoegt.
Kortom: betaalde masterclasses en cursussen zijn vaak meer marketingproduct dan leerinstrument. In een wereld waar informatie vrij toegankelijk is, is zelf opzoeken, lezen en experimenteren niet alleen goedkoper, maar meestal ook effectiever. Misschien is de grootste onzin van betaalde cursussen dan ook de gedachte dat je kennis moet kopen, terwijl de beste bronnen allang binnen handbereik liggen – gratis en onbeperkt.
