Hoe belangrijk is een stage tijdens je opleiding?

Het korte antwoord: een stage is een van de weinige manieren om tijdens je opleiding te testen of een beroep bij je past en om zichtbaar te worden voor werkgevers. In het mbo is stage verplicht en vastgelegd in een praktijkovereenkomst. In het hbo en wo hangt het af van je opleiding. Je hebt geen wettelijk recht op een stagevergoeding en volgens de Rijksoverheid ook geen recht op het minimumloon zolang het leren voorop staat. Het kabinet wil dat wel veranderen. Een goede stage herken je aan duidelijke leerdoelen een vaste begeleider en een schriftelijke overeenkomst.

In dit artikel lees je wat een stage je oplevert en welke regels gelden. Je ziet wat een vergoeding per uur betekent en hoe je een stage kiest die je echt verder helpt.

Wat levert een stage op?

Een stage doet drie dingen die geen les kan vervangen.

Je test je keuze: je ziet hoe het werk er een hele dag uitziet. Dat is vaak anders dan de beschrijving in de studiegids. Wie twijfelt aan zijn richting vindt hier snel antwoord. Meer over het kiezen van een opleiding lees je in welke studie past bij mij.

Je bouwt ervaring op: op je cv staat straks niet alleen je diploma maar ook wat je hebt gedaan. Werkgevers kijken steeds meer naar wat iemand kan. Dat lees je in kijk wat iemand kan: vaardigheden boven diploma’s.

Je krijgt een netwerk: collega’s en begeleiders kennen je werk. Dat helpt bij een vacature. Zonder netwerk is dat lastiger. Lees een baan vinden zonder netwerk.

Wat een stage niet doet is een baan garanderen. Er is geen betrouwbaar Nederlands cijfer dat laat zien hoeveel stagiairs na hun stage in dienst komen. Wees dus voorzichtig met sites die dat getal noemen. Wat wel bekend is: volgens de HBO-Monitor 2025 van het ROA (Maastricht University) vindt 83 procent van de hbo-afgestudeerden direct een baan. Anderhalf jaar na afstuderen is 4 procent werkloos. In de gezondheidszorg is dat 92 procent direct werk en in het onderwijs 96 procent. Dat zegt iets over de arbeidsmarkt en niet specifiek over stage.

Wat zijn je rechten als stagiair?

Dit is het deel waar veel studenten verrast door worden.

Is een stage werk? Niet zolang het leren voorop staat. De Rijksoverheid schrijft dat een stagiair geen recht heeft op het wettelijk minimumloon als de stage gericht is op leren. Is het doel werken in plaats van leren dan is het gewoon werk en heb je recht op het minimumloon. De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert dat en kan bij stagemisbruik een boete geven. Alle uitleg vind je op de pagina van de Rijksoverheid over het minimumloon bij een stage.

Moet je werkgever je betalen? Nee. Een stagevergoeding is wettelijk niet verplicht en er is geen minimum of maximumbedrag. Een cao kan het wel regelen. Het kabinet wil een recht op stagevergoeding wettelijk vastleggen. Dat melden meerdere sites op basis van het bericht van de Rijksoverheid van 3 juli 2026. Volgens een van die sites gaat het wetsvoorstel naar verwachting begin 2027 in internetconsultatie. Tot die tijd gelden de regels van nu.

Is een overeenkomst verplicht? In het mbo wel. Een praktijkovereenkomst tussen student school en leerbedrijf is verplicht volgens artikel 7.2.8 van de Wet educatie en beroepsonderwijs. Voor hbo en wo is dat niet verplicht maar het is wel verstandig om een stageovereenkomst op papier te hebben.

Heb je recht op vakantiedagen? Niet op grond van de wet. Spreek het vooraf af.

Wat als je ziek wordt of iets misgaat? Praat met je stagebegeleider op school. Maak afspraken over wie je belt en wat er in de overeenkomst staat.

Wat is een normale stagevergoeding?

Er is geen wettelijk bedrag. Dit is wat bronnen melden voor 2026.

Bij de Rijksoverheid hoort ook een vergoeding voor tijdelijke woonruimte van maximaal €623 per maand per 1 januari 2026. Bij private werkgevers lopen de bedragen sterk uiteen en is er volgens juridische bronnen geen ondergrens.

Wat betekent dat per uur? Dit is onze eigen berekening bij een fulltime stage van 40 uur per week. We rekenen met 173,33 uur per maand en vergelijken met het minimumloon van €14,99 per uur voor 21 jaar en ouder.

Wat je hieruit leest: zelfs de Rijksvergoeding is minder dan een derde van het minimumloon per uur. Dat is te verklaren doordat een stage geen betaald werk is. Het laat wel zien waarom een stage ook financieel een afweging is. Reken het mee in je budget. Hoe je dat aanpakt lees je in budgetteren voor studenten. Let ook op dat een stagevergoeding fiscaal loon kan zijn en meetelt voor je toeslagen. Controleer dat bij de Belastingdienst.

Vraag ook naar reiskosten. Sommige bedrijven betalen die naast de stagevergoeding.

Hoe herken je een goede stage?

Niet elke stage is een goede stage. Let op deze punten voor je tekent.

Leerdoelen: er staat op papier wat je gaat leren. Hoe je ze opstelt lees je in leerdoelen voor jouw stage.

Een vaste begeleider: iemand die tijd voor je heeft en je werk bespreekt. Vraag in het kennismakingsgesprek wie dat is.

Echte taken: je werkt mee aan echt werk maar vervangt geen medewerker. Is de stage vooral kopieerwerk of koffie halen dan leer je weinig.

Duidelijke afspraken: uren vergoeding reiskosten vakantie en wat er gebeurt als het misgaat.

Erkend bedrijf: in het mbo moet de stagebieder erkend zijn als leerbedrijf. Dat controleer je via de school.

Past bij je doel: wil je later in dit vak werken? Dan is een stage bij een klein bedrijf met veel verantwoordelijkheid soms nuttiger dan een grote naam waar je niet veel doet.

Rode vlaggen zijn een werkgever die geen overeenkomst wil een stage die vooral uit productiewerk bestaat en een begeleider die nooit tijd heeft.

Een stageplek vinden

Het vinden van een stage kost tijd. In een onderzoek van ResearchNed in opdracht van het ministerie van Onderwijs dat de Kamerbrief noemt vindt 29 procent van de hbo-studenten het moeizaam om een stageplek te vinden. Dat gaat om stagetekorten in de periode begin 2023. Een ruime meerderheid van de hbo-stagiairs ontvangt wel een vergoeding. In het onderwijs is dat juist niet het geval. De onderzoekers melden ook dat werkgevers in de gezondheidszorg ouderejaars stagiairs interessanter vinden omdat die zelfstandiger kunnen werken.

Dit helpt je bij het zoeken:

1. Begin vroeg: zoek een half jaar of langer voor je stage start.
2. Gebruik de school: de stagecoördinator heeft vaak contacten.
3. Solliciteer zoals voor een baan: schrijf een korte motivatie en een cv. Tips lees je in hoe kun je je het beste voorbereiden op een sollicitatie.
4. Stuur ook open brieven: veel stages worden niet geplaatst.
5. Wees eerlijk over je niveau: laat zien wat je wilt leren.

Stage of BBL: wat past bij je?

In het mbo kun je kiezen tussen BOL (meer school met stage) en BBL (werken en leren met loon). Een BBL-opleiding is geen stage maar een leerarbeidsovereenkomst. Je krijgt dan wel loon. De stagevergoeding van de Rijksoverheid geldt niet voor BBL. Meer lees je in waarom ga je niet gewoon voor een BBL-opleiding.

Twee stages vergeleken: een voorbeeld

Dit is een fictief voorbeeld om de afweging te laten zien en geen echt verhaal.

Stage B betaalt meer. Stage A leert je mogelijk meer. Wie kiest voor B zou dat moeten doen omdat hij het geld nodig heeft of omdat de naam helpt bij zijn doel. Wie kiest voor A weet dat hij minder verdient maar meer leert. Er is geen goede of foute keuze. Wel is het belangrijk dat je weet waarom je kiest.

[Voeg hier eventueel een echt verhaal toe van een student of oud-student. Bijvoorbeeld welke stage de meeste invloed had op hun loopbaan en wat ze nu anders zouden doen. Gebruik een voorbeeld met toestemming. Haal deze zin daarna weg.]

Wat doe je na je stage?

Een stage eindigt niet bij het inleveren van je verslag. Vraag een referentie of getuigschrift. Houd contact met je begeleider. Werk je cv bij en zet de stage erop met concrete resultaten. Wat je beter weglaat lees je in zaken die je beter niet schrijft op je cv. Weet je nu wat je wilt? Bekijk dan wat je met een studie kunt doen in hoe ontdek je welke carrière bij jou past. Voor wat een stage kan opleveren qua loon later kun je kijken in salaris en loon 2027.

Veelgestelde vragen over stage tijdens je opleiding

Is een stage verplicht?

In het mbo ja. Je volgt een beroepspraktijkvorming met een praktijkovereenkomst. In het hbo is stage bij veel opleidingen verplicht. In het wo hangt het van je opleiding af.

Krijg je betaald voor je stage?

Niet verplicht. Bedrijven bepalen zelf of en hoeveel ze betalen. De Rijksoverheid betaalt in 2026 €800 per maand voor een stage van minimaal een maand.

Heeft een stagiair recht op het minimumloon?

Niet zolang het leren voorop staat. Is het doel van de stage werken dan wel. De Arbeidsinspectie kan bij misbruik een boete geven.

Wordt de stagevergoeding verplicht?

Het kabinet wil een recht op stagevergoeding in de wet vastleggen. Het is nog geen geldend recht. Volg het nieuws en controleer de actuele regels.

Hoe lang moet je van tevoren een stage zoeken?

Minimaal een half jaar. Veel studenten vinden het moeilijk om een plek te vinden. Begin dus vroeg en gebruik je school en je netwerk.

Is een stageovereenkomst verplicht?

In het mbo is een praktijkovereenkomst verplicht. In hbo en wo niet maar het is verstandig om afspraken schriftelijk vast te leggen.

Wat als mijn stage vooral uit ongeïnteresseerd werk bestaat?

Bespreek het met je stagebegeleider. Kijk terug naar je leerdoelen. Lukt het niet dan kun je met je school overleggen over een andere plek.

Samengevat

Een stage laat je ontdekken of een beroep bij je past geeft je ervaring en bouwt je netwerk. Je hebt geen wettelijk recht op een vergoeding of het minimumloon zolang het leren voorop staat. De Rijksoverheid betaalt €800 per maand en het kabinet wil een recht op vergoeding invoeren. Kies een stage met leerdoelen een vaste begeleider en een schriftelijke overeenkomst. Zoek op tijd want een deel van de studenten vindt het moeilijk om een plek te vinden.