Ongepaste sollicitatievragen: wat zijn het en waarom vermijden?
Ongepaste sollicitatievragen zijn vragen die persoonlijke informatie of eigenschappen van een sollicitant bevragen die niet relevant zijn voor de functie waarvoor ze solliciteren. Deze vragen kunnen als ongepast worden beschouwd omdat ze discriminerend, intimiderend of inbreukmakend kunnen zijn op de privacy van de sollicitant.
Een sollicitatiegesprek kan de meest zelfbewuste personen onzeker maken. Het is en blijft spannend om tegenover een recruiter of werkgever te zitten die jou het hemd van het lijf vraagt! Maar hij of zij mag je niet zomaar alles vragen. Er mogen alleen vragen gesteld worden die relevant zijn om te beoordelen of jij geschikt bent voor de functie. Maar zelfs de meest ervaren recruiter vliegt wel eens uit de bocht en stelt je vragen die hij of zij je eigenlijk niet mag stellen.
Voorbeelden van ongepaste sollicitatievragen
1. Leeftijd en geboortedatum
Vragen over iemands leeftijd zijn vaak ongepast, omdat leeftijdsdiscriminatie een wijdverspreid probleem is op de arbeidsmarkt. Vragen zoals “Hoe oud ben je?” of “Wanneer ben je geboren?” moeten vermeden worden. Dit staat meestal ook al in het CV en kan daar dus worden teruggezien.
2. Burgerlijke staat
Vragen over burgerlijke staat, zoals “Ben je getrouwd?” of “Heb je kinderen?” kunnen de privacy van de sollicitant schenden en potentieel leiden tot discriminatie op basis van gezinsstatus.
3. Geslacht en genderidentiteit
Vragen over geslacht, genderidentiteit of seksuele geaardheid zijn ongepast en in strijd met antidiscriminatiewetten. Werkgevers moeten zich richten op de professionele kwalificaties en ervaring van de sollicitant.
4. Etniciteit en afkomst
Vragen over iemands etnische achtergrond, nationaliteit of afkomst zijn ongepast en kunnen leiden tot raciale discriminatie.
5. Heb je een handicap?
Is erg raar om te vragen. Meestal merk je dit wel gelijk of iemand verstandelijk beperkt is en om nou gelijk te beginnen over bijvoorbeeld een bipolaire stoornis of autisme is een beetje ongepast. Er zijn genoeg mensen met persoonlijke problemen maar dit bespreek je niet gelijk. Dit kan altijd nog in een later stadium.
6. Financiële status
Vragen over kredietwaardigheid, schulden of persoonlijke financiële situatie zijn vaak irrelevant voor de meeste functies en kunnen inbreuk maken op de privacy van de sollicitant.
7. Strafblad
In sommige gevallen kunnen vragen over strafrechtelijke veroordelingen relevant zijn, maar over het algemeen is het beter om te vragen naar relevante criminele achtergrondcontroles in plaats van rechtstreeks te vragen naar een strafblad.
Waarom is het belangrijk om ongepaste vragen te vermijden?
Het is belangrijk voor werkgevers om zich te richten op vragen die direct verband houden met de professionele kwalificaties, ervaring en vaardigheden van de sollicitant. Het stellen van ongepaste vragen kan niet alleen negatieve gevolgen hebben voor de sollicitant, maar ook juridische en reputatierisico’s voor de werkgever met zich meebrengen.
Tips voor een correct sollicitatiegesprek
Het is altijd raadzaam om tijdens sollicitatiegesprekken de nadruk te leggen op het evalueren van de geschiktheid van de sollicitant voor de functie, zonder inbreuk te maken op hun privacy of antidiscriminatiewetten te overtreden.
