Bij rechten weet iedereen wat er aan het einde van de rit staat. Advocaat, officier van justitie, notaris, de paden liggen er duidelijk bij. En dan is er criminologie, de studie waarna zelfs de student zelf soms moet uitleggen wat er allemaal mogelijk is. Dat is meteen het mooie eraan. Een diploma criminologie opent geen enkele deur, het opent er tientallen.
De studie zelf is al een mengvorm
Criminologie combineert recht, psychologie en sociologie in één opleiding, en die combinatie is precies waarom afgestudeerden overal terechtkomen. Je leert waarom mensen misdrijven plegen, hoe het strafrecht in elkaar steekt en wat werkt als het gaat om preventie. Die kennis is bruikbaar bij de politie, maar net zo goed bij een verzekeraar die fraude wil opsporen. Het is geen studie die je opleidt voor één functietitel, het is een studie die je een manier van kijken meegeeft die overal wordt gevraagd.
De overheid blijft de grootste werkgever
De meeste criminologen komen uiteindelijk bij de overheid terecht, en dat is geen toeval. Bij het ministerie van Justitie en Veiligheid, de politie, de Raad voor de Kinderbescherming of de Dienst Justitiële Inrichtingen is voortdurend vraag naar mensen die criminaliteit kunnen analyseren en vertalen naar beleid. Als beleidsmedewerker schrijf je mee aan de regels waarmee gemeenten en ministeries criminaliteit proberen te voorkomen. Bij de politie werk je als analist met data over inbraken, cybercrime of georganiseerde misdaad, en die analyses bepalen mede waar surveillance wordt ingezet en welke zaken prioriteit krijgen.
Reclassering vraagt om een andere kant van je vak
Wie liever met mensen werkt dan met cijfers, vindt bij de reclassering een heel ander soort baan. Hier begeleid je ex gedetineerden of mensen die onder toezicht staan, je stelt reclasseringsrapporten op en je probeert recidive te voorkomen voordat die kans krijgt. Dit is het werkveld waar de psychologie uit je studie het hardst meetelt, want succes hangt hier af van hoe goed je iemand kunt inschatten en begeleiden, niet van hoeveel data je kunt verwerken.
Ook de private sector heeft je nodig
Wat veel mensen niet verwachten, is hoe gewild criminologen zijn buiten de overheid. Banken en verzekeraars huren criminologen in om fraude op te sporen, en beveiligingsbedrijven zetten ze in voor risicoanalyses. Een criminoloog die overstapt naar het bedrijfsleven, doet in de kern hetzelfde werk als bij de politie: patronen herkennen in gedrag en daar conclusies aan verbinden. Alleen is het petje anders en, niet onbelangrijk, ligt het salaris in deze hoek meestal wat hoger dan bij een vergelijkbare functie binnen de overheid.
Onderzoek en onderwijs blijven een serieuze route
Voor wie liever de diepte in gaat dan de praktijk, is er de academische kant. Criminologisch onderzoekers ontwikkelen nieuwe theorieën over crimineel gedrag of toetsen of bestaand beleid daadwerkelijk werkt, en dat gebeurt zowel bij universiteiten als bij onderzoeksinstituten die in opdracht van de overheid werken. Een aantal van hen combineert dit met lesgeven, en bouwt zo aan de volgende generatie criminologen. Wie zich specialiseert in forensische psychologie, komt bovendien in aanraking met het beoordelen en soms behandelen van daders, een route die extra scholing vraagt maar ook tot de meest gespecialiseerde functies binnen het vak leidt.
Hoe je daadwerkelijk ergens binnenkomt
Een bachelor criminologie is de basis, maar wie zijn kansen wil vergroten, doet er goed aan een master te volgen of zich te specialiseren in een richting als cybercriminologie of forensische psychologie. Minstens zo belangrijk is de stage die je tijdens je studie loopt. Veel criminologen krijgen hun eerste vaste baan via de organisatie waar ze stage liepen, simpelweg omdat het vakgebied klein is en iedereen elkaar kent. Dat kleine wereldje werkt in je voordeel zodra je begint te netwerken, via congressen, opleidingsdagen of gewoon via mensen die je tijdens je studie al bent tegengekomen.
Rechten geeft je een pad met een naambordje erop. Criminologie geeft je een kompas en laat je zelf bepalen waar je naartoe loopt, van een bureau bij de politie tot een fraudeafdeling bij een verzekeraar. Precies dat gebrek aan een vast pad is wat de studie zo veelzijdig maakt, en wat verklaart waarom afgestudeerde criminologen uiteindelijk in bijna elke hoek van de arbeidsmarkt terug te vinden zijn.
