Je hebt een vacature gevonden in Londen Sydney of Toronto. Je cv staat klaar maar het is in het Nederlands. Dan lijkt de oplossing simpel. Je vertaalt alles naar het Engels en je verstuurt het. Toch gaat het op dit punt vaak mis. Een vertaald Nederlands cv ziet er voor een buitenlandse werkgever nog steeds Nederlands uit. De opbouw klopt niet. Je diploma’s zeggen niets. En de brief klinkt stijf of juist te persoonlijk.
Een goede vertaling is meer dan woorden omzetten. Je past je hele sollicitatie aan op de gewoonten van het land. In dit artikel lees je vijf tips die dat voor je regelen en welke fouten je beter kunt vermijden.
1. Pas de vorm aan het doelland aan
Begin niet met vertalen maar met kijken. Zoek voorbeelden van cv’s uit het land waar je naartoe wilt. Elk land heeft zijn eigen verwachtingen en die verschillen meer dan je denkt.
In de Verenigde Staten is een document van één pagina de norm voor de meeste kandidaten. In Australië is een uitgebreider document normaal en lopen cv’s gemakkelijk op tot drie pagina’s. Daar staan vaak ook referenties bij. In Engeland is twee pagina’s gebruikelijk. Een handig overzicht van wat in Australië wel en niet werkt vind je in deze do’s en don’ts voor je cv in Australië.
Land | Lengte | Naam document | Foto |
|---|---|---|---|
Verenigde Staten | meestal 1 pagina | resume | niet gebruikelijk |
Engeland | meestal 2 pagina’s | CV | niet gebruikelijk |
Australië | 2 tot 3 pagina’s | CV of resume | meestal niet |
Canada | 1 tot 2 pagina’s | resume | niet gebruikelijk |
Dit zijn richtlijnen en geen wetten. Een vacature kan om iets anders vragen. Lees dus altijd de instructies van de werkgever.
Let ook op de kleine dingen. In Engeland schrijf je de datum als dag maand jaar. In de Verenigde Staten is dat maand dag jaar. Een Amerikaans document past op Letter terwijl Europa A4 gebruikt. Zulke details lijken klein maar ze laten zien dat je de lokale gewoonten kent.
2. Vertaal de betekenis en niet alleen de woorden
Een letterlijke vertaling is de grootste valkuil. Veel Nederlandse termen bestaan niet in het buitenland of betekenen iets anders. Daar moet je op letten bij drie onderdelen.
Diploma’s. Mbo hbo en wo zeggen een buitenlandse werkgever niets. Laat de Nederlandse naam staan maar zet er een vergelijkbaar buitenlands niveau bij. Een hbo bachelor kun je bijvoorbeeld omschrijven als een bachelor’s degree in de studierichting. Twijfel je over de vergelijking? Het Nederlandse Nuffic geeft informatie over de waardering van Nederlandse diploma’s in het buitenland. Voeg bij een opleiding kort toe wat je hebt geleerd. Dat is duidelijker dan alleen een titel.
Functietitels. Een Nederlandse titel zoals medewerker backoffice of accountmanager klinkt in het buitenland vaak anders. Kies de titel die het werk het best beschrijft. Een “commercieel medewerker binnendienst” kan in het Engels beter een “sales support officer” zijn. Gebruik de titel waarmee mensen in dat land hetzelfde werk benoemen.
Valse vrienden. Sommige woorden lijken op Nederlandse woorden maar betekenen iets anders. “Actual” betekent echt en niet actueel. “Eventually” betekent uiteindelijk en niet eventueel. “Sensible” is verstandig en niet gevoelig. Zulke fouten vallen op bij elke native speaker en maken een brief onbetrouwbaar.
Gebruik daarnaast sterke werkwoorden. In het Engels werken woorden als “led” “managed” “reduced” en “built” beter dan beschrijvende zinnen zoals “ik was verantwoordelijk voor”. Laat bij elke taak ook een resultaat zien. Een zin als “reduced delivery time by 20 percent” zegt meer dan “responsible for logistics”.
3. Schrijf je brief rond wat je biedt
Een Nederlandse motivatiebrief begint vaak met je motivatie. In het buitenland draait een cover letter om wat jij de werkgever oplevert. Dat is een ander uitgangspunt en het bepaalt de toon van je brief.
Vertaal “motivatiebrief” dan ook niet naar “motivational letter”. Die term bestaat bijna nergens. Gebruik “cover letter”. Laat de brief kort en zakelijk blijven. Eén pagina is genoeg.
Het helpt om de brief op te bouwen rond drie punten waarmee jij je onderscheidt. Dit idee wordt ook uitgewerkt in een artikel over vaardigheden die je als beste kandidaat meebrengt. Denk aan wat je kunt wat je hebt bereikt en waarom dat past bij deze werkgever. Vraag jezelf bij elke zin af wat de lezer eraan heeft.
Let er daarbij op dat je niet elke zin met “I” begint. Een brief die steeds begint met het woord ik komt snel egocentrisch over. Begin liever met je vaardigheid of resultaat. Zeg dus niet “I have five years of experience in sales” maar “Five years in sales taught me how to close complex deals”. Dat is persoonlijker en het stelt je kwaliteit voorop.
Wie ook een Nederlandse versie schrijft kan deze tips combineren met de lessen uit 5 zaken die je beter niet schrijft op je cv.
4. Kies Brits of Amerikaans Engels en blijf erbij
Engels is niet één taal. Brits Engels en Amerikaans Engels verschillen in spelling woordkeuze en gebruik. Kies de variant die past bij het land en gebruik die van begin tot eind.
Een paar voorbeelden. Het Britse “organise” wordt in de Verenigde Staten “organize”. Het Britse “colour” is Amerikaans “color”. Het Britse “CV” is in de Verenigde Staten “resume” en wie een resume naar Engeland stuurt valt direct op. Voor Australië en Canada geldt meestal Brits of een eigen mix. Kijk dus naar de website van de werkgever en naar de taal die daar wordt gebruikt.
Je tekstverwerker kan hierbij helpen. Zet de taal van het document op Engels Verenigd Koninkrijk of Engels Verenigde Staten. Dan markeert het programma meteen afwijkende woorden. Gebruik ook geen straattaal of spreektaal. Klassiek en netjes Engels maakt de meeste indruk.
5. Laat een professional meelezen en wees eerlijk over je niveau
Een slechte vertaling kost je de baan. Een tekst met fouten of vreemde zinnen wordt vaak al in de eerste ronde afgewezen. Daarom is het slim om een professional mee te laten kijken. Een professioneel vertaalbureau kan je cv en brief vertalen en afstemmen op de gebruiken van het land. Een native speaker die je kent kan ook helpen. Vraag niet alleen of alles klopt maar of het natuurlijk klinkt.
Je kunt ook een vertaaltool gebruiken voor een eerste versie. Behandel die als ruwe tekst en niet als eindresultaat. Lees ook werkgevers gedogen sollicitatiebrief en cv van ChatGPT om te weten hoe werkgevers daar tegenaan kijken.
Eén ding moet je goed in de gaten houden. Een perfecte tekst laat een werkgever denken dat je de taal volledig beheerst. In het gesprek en in je werk moet je dat kunnen waarmaken. Vermeld daarom eerlijk je niveau. Gebruik de Europese niveaus van A1 tot en met C2 of woorden als “fluent” “professional working proficiency” en “conversational”. Dan weet de werkgever waar hij aan toe is en voorkom je een vervelende verrassing tijdens het eerste telefoongesprek.
Laat privé onderdelen weg
In Nederland staan geboortedatum burgerlijke staat en soms een foto op een cv. In veel landen is dat niet gewenst. Werkgevers in landen als de Verenigde Staten Canada Engeland en Australië willen vooral weten wat je kunt. Persoonlijke gegevens zoals leeftijd geboorteplaats of gezinssituatie horen daar niet bij. Een foto wordt vaak ook niet gewaardeerd. Dat voorkomt discriminatie en houdt het zakelijk. Houd het bij naam adres telefoonnummer en e-mail.
Houd ook de opbouw eenvoudig. Veel bedrijven gebruiken software die cv’s automatisch scant. Tabellen kolommen en afbeeldingen kunnen die software in de war brengen. Gebruik duidelijke kopjes zoals Work Experience Education en Skills. Zet de meest recente ervaring bovenaan.
Heb je een onderbreking in je loopbaan? Presenteer die eerlijk en kort. Hoe je dat doet lees je in hoe leg je een loopbaangat uit in een sollicitatie.
Na de brief komt het gesprek
Met een goed cv komt een uitnodiging. Vaak gebeurt dat eerst via een videogesprek. Bereid je voor op vragen in het Engels en oefen je verhaal hardop. Meer tips staan in hoe kun je je het beste voorbereiden op een sollicitatie. Let ook op je kleding en achtergrond. Wat je het best draagt lees je in wat kun je het beste dragen tijdens een sollicitatie. Krijg je een afwijzing? Vraag dan om feedback met de tips uit feedback vragen na een afwijzing.
Wie in het buitenland geen netwerk heeft kan beginnen met online profielen en contacten. Meer daarover lees je in een baan vinden zonder netwerk.
Samengevat
Een cv of motivatiebrief vertalen begint niet met vertalen. Je bekijkt eerst hoe een cv er in het doelland uitziet. Daarna vertaal je betekenis en geen woorden en schrijf je een brief rond wat je biedt. Je kiest een variant van het Engels en blijft daarbij. Je laat de tekst nakijken en je blijft eerlijk over je taalniveau. Je laat privé informatie en een foto weg. Zo staat je sollicitatie er professioneel op en kom je vaker door de eerste selectie.
