De studieschuld is de afgelopen jaren wat gunstiger gaan uitpakken voor nieuwe studenten, mede door de herinvoering van de basisbeurs. Toch blijft geld een groot gespreksonderwerp, ook onder studenten. Alles is duurder geworden, de lonen stijgen wel, maar de vaste lasten stijgen minstens net zo hard mee. Eerst corona, toen de inflatie, en voor veel jonge mensen blijft de vraag hoe ze hun studie, hun eerste baan en hun financiën goed op elkaar laten aansluiten.
Ook voor studenten geldt dit onverminderd: studeren is duur. Dat weten we inmiddels. Daarom geven wij op deze site regelmatig tips over besparen, studiekeuzes, beroepen en ondernemen. Het is belangrijk om de juiste studie te kiezen en niet halverwege van koers te veranderen, want dat kost al snel extra tijd en extra geld. Is een universitaire studie daarbij eigenlijk altijd nodig? Volgens cijfers van het UWV vinden hbo en wo afgestudeerden weliswaar over het algemeen relatief snel werk, maar de arbeidsmarkt blijft ook voor praktisch opgeleide mensen volop kansen bieden. Benieuwd of de universiteit voor jou de moeite waard is? Lees ook ons artikel over of de universiteit het wel waard is, waarin we die vraag van meerdere kanten bekijken.
Wat is de gemiddelde studieschuld in 2026?
Als je gaat studeren, is de kans nog altijd groot dat je daar een schuld aan overhoudt. Volgens de meest recente cijfers van het CBS hadden begin 2025 ongeveer 1,6 miljoen mensen in Nederland een studieschuld, met een gemiddeld bedrag van 18.200 euro. Dat is een stijging ten opzichte van 17.700 euro een jaar eerder. Sinds de invoering van het leenstelsel in 2015 is de gemiddelde studieschuld daarmee met 5.800 euro toegenomen, van destijds 12.400 euro.
Oud-studenten hebben gemiddeld een iets hogere schuld dan huidige studenten: 18.800 euro tegenover 16.700 euro. Op basis van de stijgende trend van de afgelopen jaren verwachten sommige analisten dat de gemiddelde studieschuld in 2026 verder oploopt richting de 18.500 tot 19.000 euro.
Minder studenten lenen, maar wie leent, leent meer
Het opvallende nieuws van de afgelopen twee jaar is dat het totale aantal mensen met een studieschuld juist daalt, voor het tweede jaar op rij. Sinds de basisbeurs in het hoger onderwijs in het collegejaar 2023 en 2024 opnieuw is ingevoerd, vragen minder studenten een lening aan. In 2025 hadden 460.000 studenten een studieschuld, tegenover 610.000 in 2023, het jaar waarin de basisbeurs terugkeerde. Dat scheelt dus 150.000 studenten die geen extra lening meer nodig hadden.
Tegelijkertijd blijft de groep oud-studenten met een lening gestaag groeien, tot ruim 1,1 miljoen mensen begin 2025. En hoewel er dus minder mensen met een studieschuld zijn, komen hoge bedragen juist vaker voor. In 2025 hadden 146.000 mensen een studieschuld van 50.000 euro of meer, meer dan het jaar ervoor. Ongeveer de helft van alle mensen met een studieschuld heeft overigens een bedrag van minder dan 10.000 euro, en 4 procent zelfs minder dan 500 euro.
De basisbeurs in 2026
Voor studenten in het hoger onderwijs geldt in 2026 een basisbeurs van 130,21 euro per maand voor thuiswonende studenten en 324,52 euro per maand voor uitwonende studenten. Voor mbo studenten gaat het om 107,26 euro per maand thuiswonend en 350,03 euro per maand uitwonend. Die bedragen worden niet standaard een lening, maar een gift, mits je op tijd je diploma haalt. Dat is precies de reden waarom minder studenten sinds 2023 een aanvullende lening bij DUO nodig hebben.
Toch voelt het voor de groep studenten die net buiten deze regeling viel, tijdens de jaren dat de basisbeurs was afgeschaft, nog altijd wrang. Die groep wordt ook wel de pechgeneratie genoemd, en zit vaak nog met een aanzienlijk hogere studieschuld dan studenten die er nu voor kiezen om te gaan studeren.
Rente op je studieschuld
Sinds een aantal jaar rekent DUO weer rente over studieschulden, iets wat lange tijd niet het geval was. Voor 2026 bedraagt de rente 2,33 procent voor studenten die onder de 35 jaarsregeling vallen, en 2,29 procent voor wie onder de 15 jaarsregeling valt. DUO stelt de rente voor oud-studenten steeds voor vijf jaar vast, dus je eigen rentepercentage kan afwijken afhankelijk van wanneer je bent afgestudeerd. Bij een schuld van 20.000 euro loopt dat al snel op tot enkele honderden euro’s aan rente per jaar, dus het is verstandig om niet te lang te wachten met aflossen als je daar de ruimte voor hebt.
Benieuwd hoe je zo voordelig mogelijk leent voor je studie en waar je op moet letten? Lees ook ons artikel over geld lenen voor je studie en tips voor de voordeligste lening, waarin we de verschillende leenopties naast elkaar zetten.
Maar wist je al dit?
Een studieschuld is niet alleen op de lange termijn vervelend, het kan ook gevolgen hebben voor je maximale hypotheek wanneer je later een huis wilt kopen. Geldverstrekkers hebben de mogelijkheid om gegevens over studieschulden op te vragen bij de Dienst Uitvoering Onderwijs. Een hogere studieschuld betekent in de praktijk vaak een lagere maximale hypotheek, ook al staat een studieschuld niet geregistreerd bij het BKR zoals andere schulden.
Is een diploma nog wel nodig?
Je wilt toch gaan studeren, want je hebt dat papiertje nodig voor je ideale baan, is vaak de gedachte. Toch is het tegenwoordig ook goed mogelijk om als online ondernemer te starten zonder diploma. Daarvoor heb je vooral veel kennis, doorzettingsvermogen en leergierigheid nodig, in plaats van een afgeronde opleiding. Wil jij liever voor jezelf beginnen dan werken voor een baas, en ben je benieuwd hoe je dat zonder diploma aanpakt? Lees dan ook ons artikel over hoe je voor jezelf begint, waarin we bespreken wat je daarvoor nodig hebt.
Kies je toch voor een studie, dan is goed met je geld omgaan al tijdens je studietijd minstens zo belangrijk als de studiekeuze zelf. Benieuwd hoe je als student het meeste uit je beperkte budget haalt? Lees ook ons artikel over budgetteren voor studenten, waarin we praktische tips geven om financieel gezond door je studietijd te komen.
Conclusie
De gemiddelde studieschuld in Nederland ligt in 2026 rond de 18.500 tot 19.000 euro, en blijft daarmee historisch hoog, ook al daalt het totale aantal studenten met een schuld dankzij de herinvoering van de basisbeurs. Voor wie nu begint met studeren, pakt de financiële situatie gunstiger uit dan voor de generatie die tussen 2015 en 2023 studeerde zonder basisbeurs. Toch blijft het verstandig om vooraf goed na te denken over je studiekeuze, je leengedrag en je financiële planning na je studie, of je nu kiest voor een opleiding of voor een carrière als ondernemer zonder diploma.
